Академія адміністративно-правових наук | Науково-дослідний інститут публічного права

 

 

 

 

 

 

Qalunko Valentyn Vasyloviç,

Hüquq elmləri doktoru, professor,

İnzibati Hüquq, Əqli Mülkiyyət və Mülki-Hüquqi Fənlər kafedrasının professoru, Kiyev Əqli Mülkiyyət və Hüquq Universiteti.

ORCID ID: 0000-0003-1619-5028

Qalunko Valentyn Valentynoviç,

“Hüquq” ixtisası üzrə fəlsəfə doktoru,

İnzibati Hüquq, Əqli Mülkiyyət və Mülki-Hüquqi Fənlər kafedrasının dosenti, Kiyev Əqli Mülkiyyət və Hüquq Universiteti.

ORCID: 0000-0002-8133-6766

 

Vətəndaşların konstitusion hüquqlarına riayət olunmasının bəzi prinsipləri: Ukrayna təcrübəsi

 

Ukrayna milləti və dövləti hazırda mövcudluğuna yönəlmiş ekzistensial bir təhdidlə – rus terrorçularının Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalı ilə üz-üzədir. Bu müharibə hələ 1659-cu ildə Moskoviya tərəfindən törədilmiş silahlı təcavüzlə başlamışdır. Həmin vaxt Ukraynanın Konotop şəhəri yaxınlığında ukrayna-tatar qoşunları Moskva ordusunu tam məğlub etmişdi [1]. O vaxtdan bəri, bizim fikrimizcə, rus–ukrayna müharibəsi heç vaxt tam dayanmayıb, yalnız atəşkəs dövrləri ilə davam etmişdir.

2022-ci il fevralın 24-dən başlayaraq Rusiya Federasiyasının tammiqyaslı təcavüzü nəticəsində Ukraynada hərbi vəziyyət elan edilmiş və bu rejim Rusiya təcavüzünün davam etməsi ilə əlaqədar Ukrayna Parlamenti tərəfindən dəfələrlə uzadılmışdır. Prezident Fərmanının yeddinci bəndinə əsasən, Ukraynanın Xarici İşlər Nazirliyi BMT-nin Baş katibini və xarici dövlətlərin rəsmi nümayəndələrini hərbi vəziyyətin tətbiqi, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının müvəqqəti məhdudlaşdırılması, bu məhdudiyyətlərin Beynəlxalq Mülki və Siyasi Hüquqlar Paktı qarşısında öhdəliklərdən kənarlaşma xarakteri daşıdığı barədə, həmçinin bu kənarlaşmaların sərhədləri və səbəbləri haqqında məlumatlandırmalıdır [2].

Bu qayda Ukrayna Konstitusiyasının normalarına tam uyğundur, çünki hərbi və ya fövqəladə vəziyyət şəraitində müəyyən müddət ərzində bəzi hüquq və azadlıqların məhdudlaşdırılmasına icazə verilir. Eyni zamanda, Əsas Qanunun müddəaları açıq şəkildə göstərir ki, hərbi vəziyyət dövründə insanın demokratik quruluşun əsasını təşkil edən ən mühüm konstitusion hüquqları dəyişməz qalır. Onların sırasında – qanun qarşısında bərabərlik və ayrı-seçkiliyin qadağan olunması hüququ; vətəndaşlıq hüququ; yaşamaq və ləyaqətə hörmət hüququ; azadlıq və şəxsi toxunulmazlıq hüququ; dövlət orqanlarına müraciət hüququ yer alır. Həmçinin, mənzil, ailə, analıq və uşaqlıq müdafiəsi hüquqları qüvvədə qalır. Məhkəmə müdafiəsi hüququ və dövlət orqanlarının qanunsuz hərəkətləri nəticəsində vurulmuş zərərin ödənilməsi təmin olunur. Eləcə də insanın öz hüquqlarını bilmə, hüquqi yardım alma, günahsızlıq prezumpsiyası və ikiqat cəzanın qadağan olunması hüquqları məhdudlaşdırıla bilməz [3].

Buna görə də Ukrayna dövləti və vətəndaş cəmiyyəti uzunmüddətli rus–ukrayna müharibəsi şəraitində vətəndaşların ayrılmaz hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsinə yönəlmiş fəaliyyət aparır. Bu hüquqlar arasında ən başlıcası Ukrayna vətəndaşlarının yaşamaq və sağlamlıq hüququdur. Bu ali humanitar dəyərlərə əsas təhlükə rus terrorçularından gəlir. Bu səbəbdən dövlət orqanları və könüllülər: döyüş zonalarından əhalinin təxliyəsini; artilleriya və raket hücumlarından qorunmaq üçün yeraltı, yerüstü və mobil sığınacaqların hazırlanması və saxlanılmasını; yeraltı təhsil müəssisələrinin tikintisini; ön cəbhə yaxınlığında şəhərlərdə və yollarda anti-pilot tor şəbəkəli nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasını; hava, raket və radioelektron müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsini həyata keçirirlər. Ən başlıcası – Ukrayna dövləti və vətəndaş cəmiyyəti tərəfindən Silahlı Qüvvələrin və digər müdafiə qüvvələrinin inkişafı və dəstəklənməsidir. Məhz onlar – qəhrəman döyüşçülərimiz – rus terrorçularının Ukrayna vətəndaşlarını öldürməsinə və şikəst etməsinə yol vermirlər.

Ukrayna xalqı və dövləti üçün böyük faciə odur ki, müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərdə yaşayan vətəndaşların hüquqlarının təmin edilməsi demək olar ki, mümkün deyil. Bu ərazilərdə rus terrorçuları tərəfindən: qətllər və təcavüzlər, girovların və hərbi əsirlərin işgəncə edilməsi [4], Ukrayna uşaqlarının oğurlanması [5], Ukrayna vətəndaşlarının təcavüzkar dövlətin hüquq-mühafizə və hərbi strukturlarına məcburi cəlb edilməsi [6] həyata keçirilir.

Ukrayna hakimiyyət orqanlarının işğal altındakı ərazilərdə hüquqları təmin etmək imkanının, eləcə də vətəndaş cəmiyyətinin oradakı insanlara yardım göstərmək qabiliyyətinin məhdud olması Ukrayna vətəndaşlarının həyat, sağlamlıq, şərəf və ləyaqət hüquqlarının davamlı şəkildə pozulmasına gətirib çıxarır.

Bunun son dərəcə acı nümunəsi ukraynalı jurnalist və könüllü Viktoriya Roşinadır. O, Donbasın işğal olunmuş ərazilərində ukraynalılara yardım göstərməyə və işgəncə düşərgələrinin mövcudluğunu araşdırmağa çalışmış, rus hərbçiləri tərəfindən həbs edilmiş və qeyri-insani şəraitdə saxlanılmışdır. Forbidden Stories təşkilatı vasitəsilə yayımlanmış beynəlxalq media araşdırmasına görə, onun cəsədi Rusiyadan qaytarıldıqdan sonra məhkəmə-tibbi ekspertlər çoxsaylı işgəncə izləri, sınıqlar, elektrik yanığı izləri və daxili orqanların çıxarıldığını müəyyən etmişlər – bu, işgəncə izlərini gizlətmək məqsədi daşıya bilərdi. Yalnız 27 yaşında olan Roşina rus əsirliyində işgəncələr nəticəsində həlak olan ilk tanınmış ukraynalı jurnalist olmuş və rus işğalçılarının terroru qarşısında fədakarlıq və peşə cəsarətinin simvoluna çevrilmişdir [7].

Biz Azərbaycan xalqına, Azərbaycan hökumətinə və şəxsən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə rus–ukrayna müharibəsi şəraitində Ukrayna xalqının ayrılmaz yaşamaq hüququnu müdafiə etməkdə göstərdikləri humanitar [8] və beynəlxalq [9] dəstəyə görə dərin minnətdarlığımızı bildiririk.

ƏDƏBİYYAT

1. 1659 – Konotop döyüşü. Ukrayna Milli Yaddaş İnstitutu. 2024. URL: https://uinp.gov.ua/istorychnyy-kalendar/lypen/7/1659-bytva-pid-konotopom
2. Ukraynada hərbi vəziyyətin tətbiqi haqqında: Ukrayna Prezidentinin 24 fevral 2022-ci il tarixli № 64 Fərmanı. Ukrayna Prezidentinin rəsmi internet nümayəndəliyi. 2022. URL: https://www.president.gov.ua/documents/642022-41397
3. Ukrayna Konstitusiyası. Ukrayna Ali Radasının Xəbərləri. 1996. № 30. Maddə 141.
4. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı (OHCHR). (2025). Ukraynada insan hüquqlarının vəziyyəti üzrə 42-ci dövri hesabat (1 dekabr 2024 – 31 may 2025). Cenevrə: Birləşmiş Millətlər Təşkilatı. URL: https://ukraine.ohchr.org/sites/default/files/2025-07/2025-06-30%20OHCHR%2042nd%20periodic%20report%20on%20Ukraine_1.pdf
5. Avropa Parlamenti. (2024). Ukrayna uşaqlarının məcburi köçürülməsi və deportasiyası. Xarici Əlaqələr üzrə Siyasət İdarəsi, Xarici Siyasətlər üzrə Baş Direktorat. Brüssel: Avropa İttifaqı. URL: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2024/754442/EXPO_STU(2024)754442_EN.pdf
6. Human Rights Watch. (2023, 20 dekabr). Rusiya işğal olunmuş ərazilərdə ukraynalıları hərbi xidmətə cəlb edir. URL: https://www.hrw.org/news/2023/12/20/russia-forces-ukrainians-occupied-areas-military
7. Rus əsirliyində ölən Ukraynalı jurnalist işgəncələrə məruz qalıb və orqanları çıxarılıb – birgə media hesabatı. CBS News / AFP. 29 aprel 2025. URL: https://www.cbsnews.com/news/viktoriia-roshchyna-ukraine-journalist-died-russia-captivity-report
8. Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi. (2022, 21 aprel). № 190/22. Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidməti İdarəsinin Azərbaycandan Ukraynaya göndərilən növbəti humanitar yardım barədə məlumatı. Bakı: Azərbaycan Respublikası XİN. URL: https://mfa.gov.az/en/news/no19022
9. İlham Əliyev. Azərbaycan Prezidenti ukraynalıları “işğalla heç vaxt barışmamağa” çağırıb. Anadolu Agentliyi. 19 iyul 2025. URL: https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/azerbaijans-president-urges-ukrainians-to-never-accept-occupation/3636060

 

 Галунько Валентин Васильович,

д.ю.н., професор, професор кафедри адміністративного права, інтелектуальної власності та цивільно-правових дисциплін

Київського університету інтелектуальної власності та права

ORCID ID: 0000-0003-1619-5028

Галунько Валентин Валентинович,

доктор філософії у галузі «Право»,

доцент кафедри адміністративного права, інтелектуальної власності та цивільно-правових дисциплін

Київського університету інтелектуальної власності та права

ORCID: 0000-0002-8133-6766

 

Деякі засади дотримання конституційних прав громадян в умовах воєнного стану: досвід України

 

Українська нація і держава зараз переживають час екзистенційної загрози — повномасштабного вторгнення російських терористів в Україну. Війна, яка розпочалася ще зі збройної агресії Московії у 1659 році, коли під українським містом Конотоп українсько-татарські війська вщент розгромили московське військо [1]. Відтоді, на наш погляд, російсько-українська війна не припинялася, а мала лише перемир’я.

У зв’язку з повномасштабною російською агресією з 24 лютого 2022 року в Україні було запроваджено воєнний стан, який Парламент України продовжує з об’єктивних причин тривалості російської агресії. При цьому в сьомому пункті Указу зазначено, що Міністерство закордонних справ України має забезпечити інформування Генерального секретаря Організації Об’єднаних Націй та офіційних осіб іноземних держав про запровадження воєнного стану, про тимчасові обмеження прав і свобод людини та громадянина, які становлять відхилення від зобов’язань за Міжнародним пактом про громадянські та політичні права, а також про межі цих відхилень і причини ухвалення відповідного рішення [2].

Що повністю відповідає нормам Конституції України так як в умовах воєнного або надзвичайного стану можуть встановлюватися окремі обмеження прав і свобод із зазначенням строку дії цих обмежень. Одночасно норми основного закону України чітко зазначають, що В умовах воєнного стану в Україні залишаються незмінними найважливіші конституційні права людини, що становлять основу демократичного ладу. Серед них — право на рівність громадян перед законом та заборона будь-якої дискримінації. Гарантованими є також право на громадянство, право на життя та право на повагу до гідності. Не підлягають обмеженню право на свободу та особисту недоторканність, а також право на звернення до органів державної влади. Залишається чинним право на житло й захист сім’ї, материнства і дитинства. Забезпечується право на судовий захист і відшкодування шкоди, завданої незаконними діями органів влади. Так само не можуть бути обмежені право знати свої права, право на правову допомогу, презумпція невинуватості та заборона подвійного покарання [3].

Відповідно, саме на забезпечення невідчужуваних прав і свобод громадян спрямовані зусилля української держави та громадянського суспільства в умовах тривалої російсько-української війни. Головним серед них є забезпечення права громадян України на життя і здоров’я.

Основною загрозою для цих найвищих гуманітарних цінностей є російські терористи. Відтак органи державної влади та волонтери: здійснюють евакуацію громадян із зон ведення бойових дій; підготовку та підтримання функціонування підземних, наземних і мобільних укриттів від артилерійських та ракетних обстрілів; будівництво підземних закладів освіти; розбудову антидронових сіткових транспортних коридорів у містах і на дорогах, наближених до лінії бойового зіткнення; посилення систем протиповітряної, протиракетної та радіоелектронної боротьби. Найголовніше — це розбудова державою та підтримка громадянським суспільством Збройних Сил та інших сил оборони України, які стримують російських окупантів. Саме вони, наші воїни-герої, не дозволяють російським терористам убивати та калічити громадян України на більшості територій нашої держави.

Великою трагедію для українського народу та держави є те що практично неможливо забезпечувати права громадян які опинилися на тимчасово окупованих територіях. На них здійснюється російськими терористами: вбивства та зґвалтування; катування заручників та військових полонених [4]; викрадення українських дітей [5]; примусове залучення громадян України до правоохоронних органів та військових формувань країни агресорки [6].

Не маючи змоги Українській владі забезпечувати права на тимчасово окупованих територіях, а також українським суб’єкта громадянського допомагати громадянам які залишилися поту лінію бойового зіткнення призводять до постійних порушень прав громадян України на життя здоров’я честь і гідність.

Прикладом останнього є Українська журналістка і волонтерка Вікторія Рощина, яка намагалася допомагати громадянам України на окупованих територіях Донбасу та розслідувала існування катівень, була затримана російськими військовими й утримувалася в нелюдських умовах. Як повідомляє спільне розслідування міжнародних медіа, оприлюднене через організацію Forbidden Stories, після повернення її тіла з росії судово-медичні експерти виявили численні сліди катувань, переломи, ураження електричним струмом і вилучення внутрішніх органів, імовірно для приховування доказів тортур. В. Рощина, якій було лише 27 років, стала першою відомою українською журналісткою, замордованою в російському полоні, символом жертовності та професійної відваги перед обличчям терору російських окупантів [7].

Ми висловлюємо щиру вдячність азербайджанському народу, Уряду Азербайджану та особисто Президенту Азербайджану Ільхаму Алієву за гуманітарну [8] й міжнародну[9] підтримку українського народу у відстоюванні його невід’ємного права на життя в умовах російсько-української війни.

 ЛІТЕРАТУРА

 

1. 1659 – битва під Конотопом. Український інститут національної пам’яті. 2024. URL: https://uinp.gov.ua/istorychnyy-kalendar/lypen/7/1659-bytva-pid-konotopom
2. Про введення воєнного стану в Україні : Указ Президента України від 24 лютого 2022 року № 64. Офіційне інтернет-представництво Президента України. 2022. URL: https://www.president.gov.ua/documents/642022-41397
3. Конституція України. Відомості Верховної Ради України. 1996. № 30. ст. 141.
4. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR). (2025). 42nd periodic report on the situation of human rights in Ukraine (1 December 2024 – 31 May 2025). Geneva: United Nations. URL: https://ukraine.ohchr.org/sites/default/files/2025-07/2025-06-30%20OHCHR%2042nd%20periodic%20report%20on%20Ukraine_1.pd
5. European Parliament. (2024). Forcible transfer and deportation of Ukrainian children. Policy Department for External Relations, Directorate-General for External Policies. Brussels: European Union. URL: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2024/754442/EXPO_STU(2024)754442_EN.pdf
6. Human Rights Watch. (2023, 20 грудня). Russia forces Ukrainians in occupied areas into military. URL: https://www.hrw.org/news/2023/12/20/russia-forces-ukrainians-occupied-areas-military
7. Ukraine journalist who died in Russian captivity was tortured and had her organs removed, joint media report says. CBS News / AFP. 29 April 2025. URL: https://www.cbsnews.com/news/viktoriia-roshchyna-ukraine-journalist-died-russia-captivity-report
8. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Azerbaijan. (2022, April 21). No:190/22, Information of the Press Service Department of the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Azerbaijan on sending another humanitarian aid from Azerbaijan to Ukraine. Baku: MFA of Azerbaijan. URL: https://mfa.gov.az/en/news/no19022
9. İlham Əliyev. Azərbaycan Prezidenti ukraynalıları “heç vaxt işğalla barışmamağa” çağırıb. Anadolu Agentliyi. 19 iyul 2025-ci il. URL: https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/azerbaijans-president-urges-ukrainians-to-never-accept-occupation/3636060

 

 

Valentyn Vasyliovych Halunko,

Doctor of Law, Professor,

Professor at the Department of Administrative Law, Intellectual Property and Civil Law Disciplines, Kyiv University of Intellectual Property and Law.

ORCID ID: 0000-0003-1619-5028

 Valentyn Valentynovych Halunko,

Doctor of Philosophy in Law,

Associate Professor at the Department of Administrative Law, Intellectual Property and Civil Law Disciplines, Kyiv University of Intellectual Property and Law.

ORCID: 0000-0002-8133-6766

 

The  Principles of Observing Constitutional Rights of Citizens under Martial Law: The Experience of Ukraine

 

The Ukrainian nation and state are currently facing an existential threat — the full-scale invasion of Russian terrorists into Ukraine. This war began with the armed aggression of Muscovy in 1659, when near the Ukrainian city of Konotop, Ukrainian–Tatar forces completely defeated the Muscovite army [1]. Since then, in our opinion, the Russian-Ukrainian war has never truly ceased but only experienced temporary truces.

Due to the full-scale Russian aggression, martial law was introduced in Ukraine on February 24, 2022, and has been repeatedly extended by the Parliament of Ukraine for objective reasons related to the ongoing aggression. In paragraph seven of the Presidential Decree, it is stated that the Ministry of Foreign Affairs of Ukraine must ensure that the Secretary-General of the United Nations and officials of foreign states are informed about the introduction of martial law, the temporary restrictions on human and civil rights and freedoms that constitute derogations from obligations under the International Covenant on Civil and Political Rights, as well as the scope and reasons for such derogations [2].

This fully complies with the norms of the Constitution of Ukraine, which provides that in conditions of martial or emergency state, certain restrictions of rights and freedoms may be imposed for a specified duration. At the same time, the norms of the Basic Law clearly affirm that under martial law, the most fundamental constitutional rights of individuals remain unchanged, forming the basis of the democratic order. Among them are the right to equality before the law and the prohibition of any discrimination. Also guaranteed are the right to citizenship, the right to life, and the right to human dignity. The right to liberty and personal integrity, as well as the right to appeal to public authorities, remain inviolable. The rights to housing, and to the protection of family, motherhood, and childhood, also remain effective. The right to judicial protection and compensation for harm caused by unlawful acts of authorities is ensured. Likewise, the rights to know one’s rights, to legal assistance, the presumption of innocence, and the prohibition of double punishment cannot be restricted [3].

Accordingly, the efforts of the Ukrainian state and civil society during the protracted Russian–Ukrainian war are directed toward ensuring the inalienable rights and freedoms of citizens. The principal among them is the right of Ukrainian citizens to life and health. The main threat to these supreme humanitarian values comes from Russian terrorists. Therefore, state authorities and volunteers carry out: evacuation of civilians from combat zones; preparation and maintenance of underground, surface, and mobile shelters against artillery and missile attacks; construction of underground educational institutions; development of anti-drone network transport corridors in cities and on roads near the line of contact; and strengthening of air defense, missile defense, and electronic warfare systems. Most importantly, the state and civil society are jointly developing and supporting the Armed Forces and other defense forces of Ukraine, which are restraining the Russian occupiers. It is they — our heroic soldiers — who prevent Russian terrorists from killing and maiming Ukrainian citizens across most of the country’s territory.

A great tragedy for the Ukrainian nation and state is the near impossibility of safeguarding the rights of citizens who find themselves in temporarily occupied territories. Russian terrorists there commit murders and rapes; torture hostages and prisoners of war [4]; abduct Ukrainian children [5]; and forcibly recruit Ukrainian citizens into the law enforcement and military structures of the aggressor state [6].

The inability of the Ukrainian authorities to protect rights in the temporarily occupied territories, and of Ukrainian civic actors to assist citizens trapped beyond the front line, leads to continuous violations of Ukrainians’ rights to life, health, honor, and dignity.

A tragic example is that of Ukrainian journalist and volunteer Viktoriia Roshchyna, who sought to help Ukrainian citizens in the occupied territories of Donbas and investigated the existence of torture chambers. She was detained by Russian forces and held in inhumane conditions. According to a joint international media investigation published through the organization Forbidden Stories, forensic experts found multiple signs of torture, fractures, electric burns, and removal of internal organs from her body returned from Russia — presumably to conceal evidence of torture. Roshchyna, who was only 27 years old, became the first known Ukrainian journalist tortured to death in Russian captivity, symbolizing sacrifice and professional courage in the face of terror by the Russian occupiers [7].

We express our sincere gratitude to the Azerbaijani people, the Government of Azerbaijan, and personally to President Ilham Aliyev for their humanitarian [8] and international [9] support of the Ukrainian people in defending their inalienable right to life amid the Russian–Ukrainian war.

 

REFERENCES

1. The Battle of Konotop, 1659. Ukrainian Institute of National Memory. (2024). URL: https://uinp.gov.ua/istorychnyy-kalendar/lypen/7/1659-bytva-pid-konotopom
2. On the Introduction of Martial Law in Ukraine: Decree of the President of Ukraine No. 64 of February 24, 2022. Official Website of the President of Ukraine. (2022). URL: https://www.president.gov.ua/documents/642022-41397
3. Constitution of Ukraine. Vidomosti of the Verkhovna Rada of Ukraine. (1996). No. 30, Art. 141.
4. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR). (2025). 42nd periodic report on the situation of human rights in Ukraine (1 December 2024 – 31 May 2025). Geneva: United Nations. URL: https://ukraine.ohchr.org/sites/default/files/2025-07/2025-06-30%20OHCHR%2042nd%20periodic%20report%20on%20Ukraine_1.pdf
5. European Parliament. (2024). Forcible transfer and deportation of Ukrainian children. Policy Department for External Relations, Directorate-General for External Policies. Brussels: European Union. URL: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2024/754442/EXPO_STU(2024)754442_EN.pdf
6. Human Rights Watch. (2023, December 20). Russia forces Ukrainians in occupied areas into the military. URL: https://www.hrw.org/news/2023/12/20/russia-forces-ukrainians-occupied-areas-military
7. Ukraine journalist who died in Russian captivity was tortured and had her organs removed, joint media report says. CBS News / AFP. (April 29, 2025). URL: https://www.cbsnews.com/news/viktoriia-roshchyna-ukraine-journalist-died-russia-captivity-report
8. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Azerbaijan. (2022, April 21). No:190/22, Information of the Press Service Department of the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Azerbaijan on sending another humanitarian aid from Azerbaijan to Ukraine. Baku: MFA of Azerbaijan. URL: https://mfa.gov.az/en/news/no19022
9. Aliyev, Ilham. (2025, July 19). The President of Azerbaijan urged Ukrainians to “never accept occupation.” Anadolu Agency. URL: https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/azerbaijans-president-urges-ukrainians-to-never-accept-occupation/3636060